Wordt het Nationaal Park Hoge Kempen Unesco werelderfgoed?

22 oktober 2009

Het Regionaal Landschap Kempen en Maasland gaat onderzoeken of het Nationaal Park Hoge Kempen en de naburige, voormalige mijnsites van Eisden, Zwartberg, Winterslag en Waterschei in aanmerking komen voor de prestigieuze erkenning als UNESCO-Werelderfgoed.

Een jaar lang zal samen met tal van specialisten en organisaties, intensief onderzocht worden welke erfgoedwaarden nog aanwezig zijn en in welke mate deze waarden voldoen aan de criteria voor deze internationale erkenning, o.a. inzake een blijvende bescherming.

Een erkenning is evenwel nog niet voor morgen.

Een voordracht door de Belgische federale overheid bij het bevoegde UNESCO-comité kan ten vroegste in 2017 en ook dan moet een lange procedure doorlopen worden.

Ongeacht de haalbaarheid en de lange procedures, zal dit haalbaarheidsonderzoek zeker bijdragen aan een grotere kennis over, en bijgevolg een betere bescherming van de al te vaak onderschatte erfgoedwaarden van de Hoge Kempen.

Het gaat daarbij in eerste instantie om de meer dan 7000 planten- en diersoorten die in de Hoge Kempen leven. Deze biodiversiteit staat erg onder druk: een kwart van deze soorten is zeldzaam of zelfs met uitsterven bedreigd.

Daarnaast zal het bijzondere cultuurlandschap van de heide een voorname rol vervullen in een mogelijke erkenning als Werelderfgoed. De heide is het resultaat van een duizenden jaren oude wisselwerking tussen mens en natuur en is een cultuurlandschap dat op wereldschaal tot de Atlantische kust van West-Europa beperkt is.

Met dit landschap zijn er ook belangrijke aardkundige waarden verbonden: bijzondere stenen die een plateau vormen met aan de rand droge valleien en een plotse overgang naar de vallei van de Maas, vormen vanuit geografisch oogpunt een zeldzaam geheel.

Door te graven naar steenkool, grind en zand is bovendien veel informatie over de geologie van de Hoge Kempen zichtbaar geworden voor de mens.

Tot slot vormen de 4 steenkoolmijnen en alles wat daar bij hoort (mijnkathedralen, tuinwijken, schachtbokken, terrils of mijnsteenbergen, ...) een samenhangend landschappelijk geheel dat illustratief is voor de socio-culturele omwenteling die de ontdekking van steenkool amper 100 jaar geleden met zich mee bracht, met een onmiskenbare invloed daarvan op natuur en landschap.

Het is de eerste maal in Vlaanderen dat overwogen wordt natuurlijk erfgoed voor te dragen als UNESCO-Werelderfgoed en alleen dat al is eens te meer een erkenning voor de grote waarde voor de natuur en het landschap van de Hoge Kempen.

De opdrachtgever tot dit haalbaarheidsonderzoek is het Agentschap Ruimtelijke Ordening -Onroerend Erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap.

In gelijke mate draagt ook de Stad Genk bij aan het project. Met Kattevennen als poort tot het Nationaal Park en het merendeel van de voormalige mijnzetels (Zwartberg, Waterschei, Winterslag) op haar grondgebied, kan Genk immers groot economisch voordeel doen bij kwaliteitsvol en voor het grote publiek zichtbaar erfgoed. Overigens zal ook de vaak ondergewaardeerde, impressionistische, Genkse schilderschool – met Emiel Van Doren als bekendste vertegenwoordiger – mede voorwerp zijn van het onderzoek.

Samen met de opdrachtgever en opdrachthouder is de Stad Genk ervan overtuigd dat een dergelijke erkenning én het proces er naar toe een economisch waardevolle dynamiek op gang kan brengen in de hele regio.

De eerste resultaten van dit haalbaarheidsonderzoek zijn ten vroegste eind 2010 te verwachten.

Meer info:

Johan Van Den Bosch, Projectleider Nationaal Park

T: +32 (0)89/86 96 26
Johan@rlkm.be

___ Met de financiële steun van het Agentschap voor Natuur en Bos en de Limburgse Strategische Ontwikkelingsmaatschappij ___

Terug naar het overzicht